Rat of muis: zo bepaalt u waar u mee te maken heeft
Rat en muis vragen om een andere aanpak. Formaat, gedrag, geluid en de plek in huis geven samen uitsluitsel, ook als u het dier zelf nooit ziet.
6 minuten lezen
De vraag "is het een rat of een muis" is niet alleen nieuwsgierigheid. Het bepaalt waar gezocht moet worden, hoe groot de openingen zijn die dichtgezet moeten worden en hoe snel er gehandeld moet worden. Een muizenprobleem is vervelend; een rattenprobleem is dat ook, maar brengt daarnaast vaker constructieve oorzaken met zich mee, zoals een gebroken riool.
In Nederland gaat het binnenshuis bijna altijd om de huismuis of de bruine rat. De zwarte rat komt lokaal voor en de spitsmuis is helemaal geen knaagdier, maar wordt er wel vaak voor aangezien.
Het dier zelf
Een volwassen huismuis is 7 tot 10 centimeter zonder staart, met grote oren in verhouding tot de kop en een dunne staart die ongeveer even lang is als het lijf. Een jonge rat wordt daar regelmatig mee verward.
Een bruine rat is 20 tot 27 centimeter zonder staart, met een stompe snuit, kleine oren en een dikke staart die korter is dan het lijf. Het formaatverschil is bij een volwassen dier onmiskenbaar, maar bij jonge dieren is de kop-oorverhouding betrouwbaarder dan de lengte.
- Muis: kleine kop, grote oren, spitse snuit, dunne staart
- Rat: zware kop, kleine oren, stompe snuit, dikke staart
- Spitsmuis: lange puntige snuit, fluweelachtige vacht, piepklein oog
Het geluid
Muizen maken een licht, snel, onregelmatig ritselgeluid dat zich vlot verplaatst. Het klinkt "hoog" en komt vaak uit een wand of een plafond.
Ratten klinken zwaarder en trager. Bewoners beschrijven het als bonken, slepen of stommelen, meestal uit de kruipruimte of het plafond, en typisch kort na zonsondergang.
De plek in huis
Muizen nestelen zich graag dicht bij voedsel: keukenkastjes, de ruimte achter een inbouwapparaat, de meterkast, een bijkeuken met dierenvoer.
De bruine rat zit lager en vochtiger: kruipruimte, riolering, tuin, onder een schuur of terras. De zwarte rat zit juist hoger, op zolder en in het dakbeschot, omdat die goed klimt.
De opening die ze nodig hebben
Een huismuis komt door zes millimeter, smaller dan een potlood. Een bruine rat heeft ongeveer twee centimeter nodig, en knaagt een kleinere opening desnoods groter.
Dat verschil bepaalt het weringswerk volledig. Voor muizen moet elk naadje mee, tot aan de kierdichting onder een deur. Voor ratten gaat het om grotere, constructieve openingen: roosters, riool, gevelgaten bij het maaiveld.
De spitsmuis: geen knaagdier, geen bestrijding
De spitsmuis heeft een opvallend lange, spitse snuit, een fluweelachtige vacht en piepkleine oogjes. Het is een insecteneter, geen knager, en hij vestigt zich niet binnenshuis.
Treft u een spitsmuis aan, dan is bestrijding niet aan de orde. Het dier is per ongeluk binnengekomen en overleeft daar niet lang. De juiste route is het naar buiten helpen en de opening dichtzetten waardoor het naar binnen kwam.